Tuğçe Tatari’nin -öncelikle bir anne olarak- kendi çocuğundan deneyimle, gençlik meselesine dikkat çekmek amacıyla hazırladığı “Gençler Nereye” adlı yeni kitabı Literatür Hayat etiketiyle raflarda yerini aldı. Gençler Nereye X ve Y kuşağı gençlerin yaşadığı sorunları yüzeysel ifadelerden ziyade daha derin; sosyo-politik, ekonomik, eğitim ve fırsat eşitsizlikleri kapsamında geniş bir çerçeveden ele alarak sorunları sokaktan geçen, şartları zorlayan bizzat gençlerin ağızından aktarıyor.
Genç kuşağın yetişkenlerden duyduğu “iş beğenmiyor”, “çalışmıyor” gibi negatif söylemlerinin aksine onlara gerçekten ne istediklerini, neyin eksik veya hatalı olduğunu soran Tuğçe Tatari, Gençler Nereye kitabında kapsamlı saha çalışmasını ortaya koyuyor. Gençler meselesini dosya konusu olmaktan öte, daha hassas bir zeminde ele alınması gerektiğini de vurgulayan Tatari, gençler arası fırsat eşitsizliğine de dikkat çekiyor.
Gençlerin yaşadığı sorunları sokağa çıkarak, gençlerin ağzından aktaran Tuğçe Tatari, “Gençler Nereye” üzerine sorularımı yanıtladı.
Size göre gençler nereye gidiyor? O yeri nasıl görüyorsunuz?
Umutsuz, hayalsiz, hedefsiz bir hayat dayatılıyor gençlere. Üzerine bir de ekonomik gerçekler binince gençlerin ayakta kalması iyice güçleşiyor. Haliyle Türkiye’nin gençleri insanın içini burkuyor.
“Gençler Nereye” için ne tür bir saha çalışması yaptınız? Kaynaklarınız neler oldu?
Türkiye’nin bir çok farklı bölgesinden 15/28 yaş grubu gençlerle röportajlar yaptım. Her sosyo-ekonomik seviyeden gence ulaşmaya çalıştım. 200’ü geçkin gençle görüştüm. Kimini kantinde, vapurda, kimini sosyal medyada, kimini sokakta buldum.
Türkiye’nin çeşitli bölgelerine seyahatler gerçekleştirdim. Hayatımın son bir kaç ayı ‘genç avı’ için sahada dolaşarak geçti desem abartmış olmam sanırım.
Gençlere karşı sorumluyuz, ancak eksiğimiz çok. Belki de hatalı. Sizce toplumsal olarak eksiğimiz nerelerde?
Gençleri duymuyoruz. Hatta gençleri önemsemiyoruz. Oysa gençlik hayatın en kıymetli zaman dilimi. Sınırların olmadığı alabildiğine hayal gücü imkanı, coşkun ve taşkın bir dönem… Ama biz gençleri sadece haberlere konu olduklarında hatırlıyoruz, onlara yönelik pek de fikrimiz yok aslında. Gündeme gelen korkunç haberlerle gençleri çok konuşuyoruz, ama onları neredeyse hiç duymuyoruz.
“Gençler Nereye” toplumsal gerçeklik açısından bize ne söylüyor? Gençlerin sıkışmışlık halleri geleceklerini nasıl etkiliyor?
Gençlerin en büyük sorunu ekonomi. Ekonomi bellerini bükmüş durumda. Barınmadan beslenmeye, ulaşımdan araç gereçlere kadar gerçek bir hayat mücadelesi veriyorlar. O sebeple de hayal kurmaktan vazgeçip, okuyacakları bölümleri bile iş bulma oranlarına, kamu şansı da olan bölümlere yöneliyorlar.
Dilimize yeni giren “Sosyal Çürüme” kavramı ile gençlerin koşullarını okumak mümkün mü? Sosyal Çürüme’nin hangi biçimleri gençlerin koşullarını ortaya koyuyor?
Sosyal çürümenin sonucu gençleri etkiliyor olabilir sadece. Onlar çürümeyi yaratan veya destekleyen bir unsur değiller. Toplum çürüdükçe çocuğuna, gencine göstereceği özen de ortadan kalkıyor muhakkak. Mesela suça bulaşan çocuklar bir çürümenin sonucudur. Yaşanan toplumsal ve ekonomik çürüme çocukları, gençleri çetelerin önüne atıyor.
Gençleri dinleyen ve anlamaya çalışan bir yetişkin olarak, onlara sorular sormanız nasıl tepkiler aldı? Gerçekten anlaşıldıklarını hissettiklerinde cevapları da o kadar sert gerçekçi oldu mu?
Gençliğin sıkıntılarını anlamaya çalışan bir yetişkine alışık olmadıklarını ve bu çalışma için yardımcı olmaktan memnuniyet duyacaklarını söyledi çoğu. Başka arkadaşlarıyla tanıştırdılar beni, daha fazla gence ulaşmam için yardım etmek istediler. Çünkü duyulmaya, görüşmeye ve anlaşılmaya herkes gibi hatta belki de daha çok ihtiyaçları var.
“Gençler Nereye” kitabını bugün ele aldığınızda başlangıçtaki bilgilerle şu anki gençlik bilgisini nasıl mukayese edersiniz? Şu an Tuğçe Tatari için gençlik ne ifade ediyor?
Bu çalışmaya başladığımda Türkiye’den kaçmayı kafaya koymuş bir gençlikle karşılaşacağımı düşünüyordum. Hatta kitabın adı bile -gitmek isteyen gençler ülkesi- aklımdaydı. Fakat çalışma ilerledikçe fark ettim ki tüm haksızlıklara rağmen gençler epey yurtsever. Gitseler de biraz güçlenip, varlığını bir miktar şekillendirip dönmek, kendi ülkelerinde varlık göstermek derdindeler.
Beni en çok şaşırtan da bu oldu. Kaçmak gitmek değil de duyulup, görülüp, fırsat eşitliği konusunda devlet yetkililerinin çalışmalar yapmasından yanaydı çoğu. Tabi yaşamından endişe duyan Lgbt+ bireyler için durum biraz daha farklı. Her an bir saldırı tehlikesiyle burun buruna yaşadıkları için onlar için gitmek bir hayatta kalma seçeneği gibi.
